Brussels is een multifold hoofdstad. Vlaanderen, België, Europa zien Brussel als hun capitool. Maar die functie wordt niet even geloofwaardig vertolkt door het stedelijk weefsel en de aanblik van de Stad. Maar Brussel begint te bewegen. Politici allerhande hebben Brussel en haar architecturale achterstand opnieuw ontdekt. Debatten ten overvloede. Debatten waar de ene oproept tot het neerpoten van wolkenkrabbers, de andere vasthoudt aan neo-historische opsmuk en de derde categorie die lijdzaam heeft moeten toekijken hoe iconen uit het verleden plaats moesten maken voor Disney-architectuur. Holle debatten, projecten en treurzangen. Tot vandaag. Het Berlage Instituut, uit Nederland godbetert, heeft de juiste vinger op de pijnlijke wonde gelegd en komt met een degelijke aanzet tot debat. Hun visie voor Brussel?

-Brussels-

a manifesto

Van 16 maart tot 20 mei kan je in de Bozar terecht voor hun tentoonstelling. Een voorstelling van een nieuwe Europese hoofdstad. Een stad die haar functie ademt, toont en gebruikt om een plek te creëeren waar mensen - inwoners en Europeanen -  trots op kunnen zijn. Waar ze graag vertoeven. Waar ze met trots aan deelnemen. Het is geen gemakkelijk project. Ze duwen je immers met je neus in de realiteit. De Europese wijk is lelijk, onpraktisch, goedkoop en ademt alleen 'business' uit. De Stad ligt zelfs niet rond dit machtscentrum. Leeft er niet door. Het is eerder andersom. Europa heeft zich als een kanker genesteld in de Maelbeekvallei. Overal waar de Unie haar intrek heeft genomen, komt er doodsheid en kilheid. Die realiteit durft het Berlage instituut aan te klagen.

Maar ze formuleren ook een oplossing. Sloop dat parlementsgebouw! Maak plaats voor de mensen. Creëer woningen en openbare ruimtes. Betrek de hele Stad bij de Europese gedachte. Door een nieuw parlementsgebouw te plaatsen aan Tour en Taxis, willen ze Europa opentrekken. Een grote marktplaats, in de Latijnse zin van het woord, zal de volksmond een mogelijkheid bieden zich te manifesteren. Het ziet er misschien fascistisch uit, maar de bedoeling is goed. Niet een plein om het volk samen te roepen en te paraderen maar een plein waar de Europeanen hun ongenoegen en wensen kunnen uiten. Recht in het hart van de politieke besluitvorming.

Er is nog een 'oude gedachte' die het Instituut opnieuw in het stadsweefsel wil brengen. Het concept van een toeganspoort tot Brussel. Door een HST station, de check-in van de luchthaven en een busstation samen te voegen willen ze Brussel haar belang laten onderstrepen en een revolutie ontketenen in de mobiliteit.

Je kan uren doorgaan over dit project. Positieve en negatieve dingen zien. Maar bovenal is dit project er één van durf en aanzet tot debat. Een debat dat we dringend moeten aangaan willen we niet terechtkomen in een Stad met goedkope Disney architectuur. 

Joeri Hamvas